के हो ल्यान्ड युनिट कन्भर्टर ? यसले भूमि मापन गर्न कसरी सहयोग गर्छ ?

काठमाडौं । भूमिलाई विभिन्‍न एकाईमा मापन वा परिवर्तन गर्नका लागि प्रयोग गरिने उपकरण वा सफ्टवेयर प्रविधिलाई ‘ल्यान्ड युनिट कन्भर्टर’ भनिन्छ । भूमिलाई रोपनी, आना, विघा, धुर, वर्गफिट, वर्गमिटर, एकर, हेक्टर लगायत विभिन्‍न एकाइहरुमा रुपान्तरण गर्ने गरी ल्यान्ड यनिट कनर्भटर डिजाइन गरिएको हुन्छ ।  

भूमिलाई मापन गर्ने एकाइहरु देशकै एक क्षेत्र र अर्को क्षेत्रमा भिन्‍न भिन्‍न हुन्छन् । नेपालमै पनि तराई र पहाड तथा हिमाली भेगको भूमि मापन एकाई भिन्‍न भिन्‍न छन् । यस सफ्टवेयरले भूमि मापनसँग काम गर्न सजिलो बनाउँछ ।

यसको प्रयोगले कुनै पनि घर–जग्गा वा अन्य जुनसुकै भूमिको क्षेत्रफललाई आफुले चाहेको एकाइमा रुपान्तरण गर्न सकिन्छ । नेपालमा भौगोलिक क्षेत्रअनुसार भूमि मापन गर्ने फरक–फरक एकाइहरु प्रचलनमा छन् । सरकारले भूमि मापन एकाइ मापदण्ड पहाडी तथा हिमाली भेगमा एकथरी र तराईमा एकथरी लागू गरेको छ ।  

पहाड तथा हिमाली भेग

१) रोपनी

२) आना

३) पैसा

४) दाम

तराई क्षेत्र

१) विघा

२)कठ्ठा

३) धुर

अन्य एकाइहरु

१) वर्गफिट

२) वर्गमिटर

३) एकर

४) हेक्टर

पहाडी–हिमाली र तराई क्षेत्रमा फरक इकाइको प्रयोग हुने गरेको छ । तराईतिर क्षेत्रफललाई बिघा, कठ्ठा, धुरको आधारमा वर्गीकरण गरिन्छ । यस्तै, पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा रोपनी, आना, पैसा, दाम भनेर जग्गाको क्षेत्रफलको मापन गरिन्छ । 

एउटै क्षेत्रफललाई यसरी फरक इकाइले मापन गरिदा धेरैलाई वास्तविक क्षेत्रफल कति हो भनेर मेसो पाउन पनि कठिन हुन सक्छ । आफु बसेको क्षेत्रमा चलनचल्तीमा रहेको इकाइमा दिइने विवरण मात्र आममानिसलाई बुझ्‍न सजिलो हुन्छ । 

यी सबै किसिमको कठिनाइहरुलाई सहज, सरल र उपयोगी बनाउनकै लागि नेपालहोम्स डटकमले आफ्नो वेभसाइटमा ‘ल्यान्ड युनिट कन्भर्टर’ राखेको छ । जहाँ हरेक ठाउँको भूमिलाई जुनसुकै इकाइमा परिवर्तन गर्न सकिने व्यवस्था छ । 

उदाहरणका लागि, कुनै जग्गाको क्षेत्रफल रोपनीमा उल्लेख छ भने युनिट कन्भर्टरको सहायताले सो जग्गाको क्षेत्रफललाई बिघा, कठ्ठा, धुर, वर्गफिट, वर्गमिटर लगायत इकाइमा सहजै रुपान्तरण गर्न सकिन्छ ।

कुनै पनि भूमिको क्षेत्रफललाई आफुअनुकुल इकाइमा रुपान्तरण गर्न सक्नु नै यसको ‘युनिक’ विशेषता हो । यसबाट सरल र छिटो ततिरकाले त्रुटिरहित रुपान्तरित नतिजा निकाल्न सकिने हुनाले अन्य जटिल र झन्झटिलो विकल्पबारे सोच्‍न पर्दैन । 

यस युनिट कन्भर्टरमा पहाडी र तराई क्षेत्रमा मापन गरिने इकाइबारे संक्षिप्तमा विवरण पनि दिइएको हुनाले आमप्रयोगकर्तालाई कुनै एउटा ठूलो इकाइलाई स–साना इकाइमा मापन गर्दा कति क्षेत्रफल हुने रहेछ भनेर बुझ्‍न सजिलो छ । 

यस्तै, बायाँतर्फ रहेको कोठाहरुमा कुनै पनि अंक राख्दा सो अंकअनुसारको अन्य इकाइहरुको रुपान्तरित मापन यस उपकरणले देखाउने गर्छ । 

तलको स्क्रिनसट तस्वीरमा रोपनीको ठाउँमा २ भनेर राख्दा २ रोपनी क्षेत्रफल बराबर हुने अन्य इकाइहरुको विवरण यस उपकरणले देखाएको छ । यसको मद्दतले हामीले सजिलै जान्‍न सक्छौं कि २ रोपनी बराबर ३ कठ्ठा र करिव १ धुर हुने रहेछ । यस्तै फिट तथा वर्गमिटरमा हेर्यौ भने २ रोपनी भनेको १०,९५२ फिट र १०१७.४७ वर्गमिटर हुने रहेछ ।

यसरी यस युनिट कन्भर्टरको प्रयोगको सहायताले हामीले सजिलै कुनै पनि क्षेत्रफललाई आफूलाई चाहिएको इकाइमा परिवर्तन गरी आफ्नो काम कारबाहीलाई सजिलो बनाई आफ्नो आवश्यकता पुरा गर्न सक्छौ ।

युनिट कन्भर्टरको प्रयोगको लागि नेपालहोम्स डटकममा गई ‘टुल्स’ भन्‍ने मेनुमा गएर ‘युनिट कन्भर्टर’मा क्लिक गर्न सकिन्छ । 

अथवा, सोझै यो लिंक क्लिक गर्न पनि सकिन्छ ।